Klor Nedir? Ne İşe Yarar? Faydaları ve Zararları
- Mitralog
- 30 Tem 2023
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 5 Ağu
Klor kelimesi, çoğu kişi için bir dezenfektan olarak bilinir, ancak aslında çok daha fazlasını ifade eder. Günümüzde artan nüfus ve endüstrileşmeyle birlikte su kaynaklarına olan talep de hızla arttığı gibi kirliliği de artmaktadır.
Su kirliliğiyle mücadele etmek ve içme tedbirlerini güvenli hale getirmek için birçok su arıtma yöntemi bulunmaktadır. Bu yöntemlerin içerisinde klor, en yaygın ve etkili kullanılanlardan biridir. Peki klor nedir? Klor ne işe yarar? Özellikleri, faydaları ve zararları nelerdir?
Klor, periyodik tablonun 17. grubunda (halojenler) yer alan, normal koşullarda sarımsı-yeşil renkte ve keskin kokulu bir gazdır. Kimyasal sembolü Cl, atom numarası ise 17'dir. Doğada serbest halde bulunmaz; genellikle sodyum klorür (sofra tuzu) gibi bileşikler içerisinde ve deniz suyunda çözünmüş halde yer alır. Yüksek reaktivitesi sayesinde birçok elementle kolayca tepkimeye giren klor; su arıtma ve dezenfeksiyon işlemleri, plastik üretimi, temizlik ürünleri ve çeşitli endüstriyel uygulamalarda yaygın olarak kullanılır.
Kimyasal Özellikleri
Kimyasal Sembolü: Cl
Atom Numarası: 17 Atom
Ağırlığı: 35.45 g/mol
Element Grubu: Halojenler (17. Grup)
Periyot: 3
Blok: p-Bloku
Elektron Dizilimi: [Ne] 3s² 3p⁵
Değerlik Elektronu Sayısı: 7
Elektronegatiflik (Pauling): 3.16
Moleküler Formülü: Cl₂
Rengi: Sarımsı-yeşil
Kokusu: Keskin ve boğucu
Yoğunluğu: 3.21 g/L (0 °C, 1 atm)
Erime Noktası: -101.5 °C
Kaynama Noktası: -34.04 °C
Klor, suda çözüldüğünde, hipoklorit ve hidroklorik asit gibi dezenfekte edici bileşiklere dönüşür. Bu nedenle, barajlarda, şehir şebeke sularında, su arıtma tesislerinde ve havuzlarda suyun dezenfeksiyonunda yaygın olarak kullanılır.
Klor aynı zamanda çok etkili bir dezenfektan özelliğine sahip bir kimyasaldır. Bu yüzden suyun içerisindeki bakteri, virüs ve diğer zararlı mikroorganizmaları etkisiz hale getirerek hastalıkların su yoluyla bulaşmasının önüne geçilmesini sağlar.
Su arıtma işlemlerinde kullanılan klor miktarı, su kalitesi ve suyun kullanım amacına bağlı olarak değişebilir. Klor, sudaki organik maddelerle tepkimeye girerek bazı yan ürünlerin oluşmasına neden olur. Bu nedenle, suya eklenen klorun dikkatli bir şekilde kullanılması ve su kalitesinin düzenli olarak kontrol edilmesi önemlidir.
Dezenfeksiyon: Klor, suyun içinde bulunan zararlı bakteri ve virüsleri etkisiz hale getirerek içme suyunun güvenli olmasını sağlar.
Mikropların Yok Eder: İçme suyunda bulunan klor, mikropların ve patojenlerin etkisiz hale gelmesini sağlar. Bu sayede su, bakteri, virüs ve parazitlerden arındırılarak güvenli hale gelir ve su kaynaklı hastalıkların yayılması önlenir.
Ekonomik ve Etkili: Klor, su dezenfeksiyonunda ekonomik ve etkili bir çözümdür. Kolayca temin edilebilir ve kullanımı kolaydır.
Klorlu suyun bazı olumsuz etkileri de vardır ve dikkatli kullanılması gerekmektedir. Klorlu suyun zararları şunlardır:
Yan Ürünleri: Klor, suyla reaksiyona girerek trihalometanlar (THM) gibi yan ürünler oluşturabilir. Bu yan ürünlerin bazıları kanserojen içerir ve uzun süreli maruz kalma zararlı olmaktadır
Cilt ve Saç Sorunları: Klorlu su, cilt ve saçta kuruluğa neden olabilir. Özellikle duş alırken klorlu suya maruz kalmak, cildin doğal yağlarının uzaklaşmasına ve ciltte tahrişe yol açmaktadır.
Solunum Sorunları: Buharlaşan klor, duş veya banyo sırasında solunabilir ve solunum yollarında tahrişe neden olur. Özellikle astım gibi solunum sorunları olan kişiler için klor buharının etkisi daha belirgin olmaktadır
Sindirim Sorunları: Aşırı miktarda klorlu su tüketimi sindirim sistemi sorunlarına neden olmaktadır.
Klor ile İlgili İlginç Bilgiler
Klor, ilk defa 1774 yılında Carl Wilhelm Scheele tarafından izole edildi.
Klor, diğer halojen elementleri olan flor, brom ve iyot ile aynı grupta yer alır.
Suda çözüldüğünde, klor hidroklorik asit ve hipokloröz asidi oluşturabilir.
Şebeke Suyunda Ne Kadar Klor Var?
Bölgeden bölgeye farklılık gösterse de ortalama ölçümlere göre şebeke suyunda bulunan klor miktarı ortalama 0,2 – 2,0 mg/L arasındadır.
Klorlu Su İçilir mi?
Evet. Standartlara uygun miktarda klor içeren şebeke suyu güvenle içilebilir. Fakat uzun vadede ve aşırı miktarda klor tüketimi, sindirim sistemi rahatsızlıklarına, cilt problemlerine ve solunum yolları tahrişine neden olmaktadır. Bu nedenle, çeşme suyunda klor konsantrasyonu, belirli bir düzeyde tutulmalıdır.
Klorun tadı veya kokusu suyu etkiler mi?
Evet, fazla klor suya hafif bir tat ve koku verir. Bu sorun dozaj kontrolü ve su arıtma cihazları ile çözülebilir.
Tavsiye Yazılar: